Çalışma Modelleri: Ücretli mi, Esnaf Kurye mi?
Getir, Yemeksepeti, Trendyol Go gibi platformlarda ve paket servislerde iki temel çalışma şekli vardır, ikisinin vergi ve sigorta sonucu tamamen farklıdır:
- Ücretli (4/A - SSK'lı) çalışan: Platform veya restoranla iş sözleşmeniz varsa, bordrolu çalışansınızdır; vergi ve SGK yükümlülüğü işverene aittir, kurye kendisi mükellef olmaz.
- Esnaf kurye / bağımsız çalışan: Kendi aracınızla, kendi adınıza (genellikle bir "yetki belgesi" ile) çalışıyorsanız, vergi dairesinde mükellefiyet açtırmanız ve Bağ-Kur (4/b) kaydınızı yaptırmanız gerekir.
Esnaf Kurye İçin Vergi Mükellefiyeti
Kendi adına, düzenli olarak kurye/paket taşıma hizmeti veren kişi, gelir vergisi mükellefi olmak zorundadır.
- Mükellefiyet açılışı: Vergi dairesinde işe başlama bildirimi yapılır, mali müşavir yardımıyla genellikle 1-2 iş günü içinde tamamlanır.
- Basit usul mü, gerçek usul mü: Kurye/taşımacılık faaliyeti niteliği ve hasılat büyüklüğüne göre değişir; büyükşehirlerde taşımacılık faaliyetlerinin gerçek usule alınma eğilimi (bkz. taksi esnafındaki 2026 değişikliği) göz önünde bulundurularak durumunuz mali müşavirinizle netleştirilmelidir.
- Bağ-Kur (4/B): Başka bir işte 4/A'lı (SSK'lı) olarak sigortalı değilseniz, mükellefiyetle birlikte otomatik olarak Bağ-Kur'lu sayılırsınız ve düzenli prim ödersiniz.
- e-SMM / fatura: Hizmet karşılığı tahsilatlarınız için düzenli belge (serbest meslek makbuzu veya fatura) düzenlenmelidir.
Genç Girişimci Kuryeler İçin Teşvik
29 yaşını doldurmamış, ilk kez mükellefiyet açan kuryeler genç girişimci kazanç istisnasından yararlanabilir:
- 3 vergilendirme dönemi boyunca, yıllık 75.000 TL'ye kadar kazanç gelir vergisinden istisnadır.
- Şartlar: işe başlamanın kanuni süresi içinde bildirilmesi, işin fiilen yürütülmesi, ortakların/kendinizin daha önce aynı işten dolayı mükellefiyet kaydı bulunmaması gibi GVK mükerrer 20. madde şartlarının sağlanması gerekir.
Motor Kurye Giderlerinin Takibi
| Gider Kalemi | Açıklama |
|---|---|
| Akaryakıt | Fatura/fiş bazında, işle ilgili kullanım oranında |
| Bakım-onarım, lastik | Belgeli olması şart |
| Kask, ekipman, iş kıyafeti | İşle doğrudan ilgili koruyucu ekipman |
| Telefon ve internet | İşle ilgili kullanım payı oranında |
| Platform komisyonu / yazılım | Platform tarafından kesilen komisyonlar |
| Kasko / trafik sigortası | Araç işletmeye kayıtlıysa tam gider |
| Amortisman | Aracın işletme aktifine kayıtlı olması halinde |
Sıkça Sorulan Sorular
Kurye geliri GVK Mükerrer 20/B (sosyal içerik üreticisi istisnası) kapsamında mı?
Hayır. Mükerrer 20/B yalnızca sosyal içerik üreticiliği, internet üzerinden sunulan hizmetler ve mobil uygulama geliştiriciliğini kapsar; motor kurye/taşımacılık faaliyeti bu istisnanın dışındadır ve genel hükümlere göre (ticari kazanç olarak) vergilendirilir.
Arada sırada, düzensiz kurye geliri elde ediyorsam mükellef olmam gerekir mi?
Belirleyici olan faaliyetin devamlılık arz edip etmediğidir. Süreklilik gösteren bir gelir kaynağı ise mükellefiyet açtırmanız gerekir; durumunuzu netleştirmek için bir mali müşavire danışmanız önerilir.
Hem SSK'lı bir işte çalışıp hem esnaf kurye olarak ek gelir elde edebilir miyim?
Evet, ancak esnaf kurye faaliyetiniz için de mükellefiyet açtırmanız gerekir. Ana işinizde 4/A'lı olarak sigortalı olmaya devam ettiğiniz sürece, kurye faaliyetiniz için ayrıca Bağ-Kur primi ödemezsiniz.
Adem Yılmaz ile Bağlanın