KDV iadesini imalatçı mı ihracatçı mı talep eder?

KDV iadesini imalatçı (satıcı) talep eder. İhracatçı, malı alırken KDV ödemediği için bu KDV'nin iadesini talep edemez.

İhracat kaç ay içinde gerçekleşmelidir?

Malın ihracatçıya teslim tarihini takip eden ay başından itibaren 3 ay içinde fiilen ihraç edilmesi gerekir.

İhraç Kayıtlı Satışlarda Vergi Uygulamaları

Q: İhraç kayıtlı satışta fatura KDV'li mi kesilir?

Evet, fatura KDV hesaplanarak kesilir ancak KDV tahsil edilmez. Faturaya 3065 sayılı Kanun'un 11/1-c maddesi gereğince KDV tahsil edilmediğine dair not düşülür.

İhraç Kayıtlı Satış Nedir?

İhraç kayıtlı satış, üretici (imalatçı) firmaların ürünlerini yurt dışına satacak ihracatçılara KDV almadan teslim etmesidir. 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 11/1-c maddesi bu uygulamayı düzenler: imalatçı, ihracatçıdan KDV tahsil etmez; buna karşılık üzerinde kalan bu KDV yükünü devletten iade veya tecil-terkin yoluyla geri alabilir.

        Kimin ne kazandığı: İhracatçı KDV yükü taşımadan mal temin ederek nakit akışını rahatlatır; imalatçı ise tahsil edemediği KDV'yi iade veya tecil-terkin yoluyla geri alır. İkisi de ihracatı teşvik eder.
      

İhraç Kayıtlı Satış Yapabilecek Mükellefler

Bu sistemden yararlanmak için "imalatçı" sayılmak ve aşağıdaki şartları taşımak gerekir:

Sanayi siciline kayıtlı olmak ve sanayi sicil belgesi (veya çiftçi/gıda işletmesi kayıt belgesi) sahibi olmak
İlgili meslek odasına kayıtlı bulunmak
Sanayi Sicil Tebliğlerinde öngörülen sayıda işçi çalıştırmak ve gerekli araç parkına veya kapasite raporuna sahip olmak

Bu şartları taşıyan imalatçılar, ilk ihraç kayıtlı teslimi yaptıkları dönemde "imalatçı belgesi" ve oda üyelik belgesini bir dilekçe ekinde vergi dairesine bildirmek zorundadır. İmalatçılık niteliğinin kaybedilmesi de aynı şekilde vergi dairesine bildirilir.

Fatura Nasıl Düzenlenir?

İhraç kayıtlı teslimde fatura KDV hesaplanarak düzenlenir — KDV'nin "0" yazılması yanlıştır. Genel şekil şartlarına ek olarak faturada şunlara dikkat edilmelidir:

Fatura tipi "İHRAÇ KAYITLI" olarak seçilmeli
Toplam mal bedeli ve KDV tutarı ayrı ayrı gösterilmeli
Döviz cinsinden düzenlenmişse, döviz tutarı ve TL karşılığı birlikte yazılmalı
Ürün ÖTV kapsamındaysa, ÖTV tutarı ve toplam KDV ayrıca gösterilmeli
Faturaya "3065 sayılı KDV Kanununun 11/1-c maddesi hükmü gereğince KDV tahsil edilmemiştir" ibaresi düşülmeli

        Neden önemli: Bu şekil şartları eksik olursa vergi dairesi işlemi farklı yorumlayabilir; beyan, tecil-terkin ve iade süreçleri sekteye uğrayabilir.
      

KDV Uygulaması: Kim Ne Yapar?

İhracatçı (Alıcı) Açısından

İhracatçı, faturada görünen KDV'yi ne muhasebe kayıtlarına indirilecek KDV olarak alır ne de beyannamesinde gösterir — çünkü bu KDV'yi fiilen ödememiştir. Sadece nakliye, komisyon, gümrük gibi ihracata bağlı genel giderlerinden doğan KDV'nin iadesini talep edebilir.

Riskin büyük kısmı imalatçı üzerindedir: ihracat süresinde gerçekleşmez veya ek süre talep edilmezse doğacak ceza ve gecikme faizinden imalatçı sorumludur. Bu yüzden taraflar arasında bu riskin ihracatçıya rücu edilmesini öngören sözleşmeler yapılabilir.

İmalatçı (Satıcı) Açısından

İmalatçı, tahsil etmediği KDV'yi ilgili dönem beyannamesinde beyan eder. Eylül 2025'ten itibaren bu tutar, KDV beyannamesinde "Tevkifat Uygulanmayan İşlemler" altında açılan İşlem Türü sekmesinde 701 kodu ile ayrı bir satırda ("İhracatı Yapılacak Nihai Ürünlerin Kanunun 11/1-c Maddesi Kapsamında Teslimi") bildirilir.

Ödenecek KDV çıkıyorsa, ihraç kayıtlı teslime isabet eden kısım faizsiz tecil edilir
Devreden KDV çıkıyorsa, ihracat gerçekleştikten sonra nakden/mahsuben iade veya indirim yoluyla giderme tercih edilebilir

Tecil-Terkin Mekanizması: Adım Adım

1
Fatura kesimiİmalatçı, KDV'yi hesaplayıp tahsil etmediğini belirten notla faturayı düzenler.
2
Beyanİlgili dönem KDV beyannamesinde 701 kodlu satırda bildirim yapılır; KDV vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunur.
3
İhracat süresiMal, teslim tarihini takip eden ay başından itibaren 3 ay içinde ihraç edilmelidir.
4
Belge teslimiİhracatçı, kapanmış Gümrük Çıkış Beyannamesi (GÇB) ve ihracat faturasının bir kopyasını imalatçıya iletir.
5
Terkin veya iadeİhracat süresinde tevsik edilirse tecil edilen vergi terkin edilir; devreden KDV varsa nakden/mahsuben iade talep edilebilir.

        3 aylık süreye dikkat: İhracat süresinde gerçekleşmezse, tecil olunan vergi tahakkuk tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre gecikme zammıyla birlikte tahsil edilir. Sürenin sonundan itibaren 15 gün içinde dilekçeyle ek süre talep edilebilir; bu 15 gün geçtikten sonra yapılan talepler değerlendirilmez. Mücbir sebep hâlinde tecil faiziyle tahsilat söz konusu olur.

İhraç Kayıtlı Teslimlerde KDV İadesini Kim Alır?

Uygulamada en çok karıştırılan nokta budur: KDV iadesi imalatçının (tedarikçinin) hakkıdır, ihracatçının değil. İhracatçı, malı alırken faturada KDV görünse de bu KDV'yi imalatçıya ödemediği için iade talep edecek bir "cebinden çıkmış KDV"si yoktur.

İmalatçı ise malı üretirken hammadde ve giderler için KDV ödemiş, ancak satış sırasında ihracatçıdan bu KDV'yi tahsil edememiştir. Üzerinde kalan bu yükü gidermek için vergi dairesinden tecil-terkin veya iade talep eden taraf imalatçıdır.

İade Seçeneği	Koşul	Sonuç
Tecil-Terkin	İhracat 3 ay içinde gerçekleşirse	Tecil edilen KDV silinir
Nakden İade	Devreden KDV varsa	KDV parayla iade edilir
Mahsuben İade	Mükellefin başka vergi borcu varsa	Borca mahsup edilir
İndirim Yoluyla Giderme	İade yerine tercih edilirse	Sonraki dönemlere devreder

        İade talebinden vazgeçip indirime dönebilir misiniz? Evet — ancak yalnızca ilgili iade dosyasının işlemleri henüz (kısmen dahi) sonuçlanmamışsa. Bu durumda ara dönem beyannameleri düzeltilmez; vazgeçiş, talebin yapıldığı dönem beyannamesinde indirim olarak gösterilir ve vergi dairesine dilekçeyle bilgi verilir.
      

ÖTV'ye Tabi Ürünlerde Özel Durum

Satılan ürün Özel Tüketim Vergisi'ne (ÖTV) tabi ise, ÖTV'ye isabet eden KDV kısmı nakden/mahsuben iadeye konu edilemez. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın açıklamasına göre:

Tecil edilecek KDV'nin tamamı zaten "Tecil Edilecek KDV" satırındaysa, iade söz konusu olmadığından ek işlem gerekmez
Bir kısmı iade, bir kısmı tecil ise; ÖTV'ye isabet eden KDV ile tecil tutarı kıyaslanır — tecil tutarı yüksekse işlem yapılmaz, düşükse aşan kısım iade tutarından düşülür
Bu şekilde iadeden düşülen ÖTV'ye ait KDV, en erken ihracatın gerçekleştiği dönem beyannamesinde 107 nolu satırda (İndirimler) indirim konusu yapılabilir

Kurumlar Vergisinde 5 Puanlık İndirim

İhracat yapan kurumlar, mal ve hizmet ihracatından elde ettikleri kazançlara kurumlar vergisi oranını 5 puan indirimli uygulayabilir. 7456 sayılı Kanun'la genel kurumlar vergisi oranları 5 puan artırılırken, ihracat kazançlarındaki indirim de 1 puandan 5 puana çıkarılarak ihracatçı teşvik edilmiştir.

Kazanç Türü	2026	2027 ve sonrası
İhracat kazançları	5 puan indirim	5 puan indirim
Üretim kazançları	1 puan indirim	12,5 puan indirim

        2027'den itibaren önemli değişiklik: Üretim faaliyetinden elde edilen kazançlara uygulanan indirim 1 puandan 12,5 puana çıkıyor. Bu, üretim yapan mükellefler için ciddi bir avantaj.
      

İndirim uygulanacak matrah, ihracattan elde edilen kazancın ticari bilanço kârına oranlanmasıyla bulunur ve hem ihracat kazancını hem de dönem safi kurum kazancını aşamaz. İhraç kayıtlı satış yapan imalatçılar bu indirimden doğrudan yararlanamaz — ancak dış ticaret sermaye şirketleri veya sektörel dış ticaret şirketleri üzerinden, geçerli bir aracılı ihracat sözleşmesine dayanarak dolaylı biçimde faydalanabilirler.

2026 Güncel Mevzuat Notları

İşlem kodları: 701 kodunun yanında 702, 703, 704 kodları da ara ürün, iade ve düzeltme faturaları için kullanılıyor
DİİB tecil-terkin süresi: Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamındaki yurt içi alımlarda tecil-terkin uygulama süresi 29 Ocak 2026'da yayımlanan 7573 sayılı Kanun'la 31.12.2030'a uzatıldı
İade talep süresi: KDV Kanunu'nun 32. maddesine göre iade talebi, işlemin gerçekleştiği dönemi izleyen 2. takvim yılı sonuna kadar yapılabilir
Kur farkları: Bedelin döviz cinsinden belirlendiği işlemlerde ortaya çıkan kur farklarının KDV'si, 11 ve 25 seri no'lu KDV Genel Tebliğleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilir

Sık Sorulan Sorular

İhraç kayıtlı satışta fatura KDV'li mi kesilir?

Evet. Faturada KDV hesaplanır ve gösterilir, ancak tahsil edilmez. "3065 sayılı KDV Kanunu'nun 11/1-c maddesi gereğince KDV tahsil edilmemiştir" notu düşülür. KDV'yi "0" yazmak hatalıdır.

İhracatçı neden KDV iadesi alamıyor?

Çünkü ihracatçı bu KDV'yi imalatçıya fiilen ödemez. Cebinden çıkmayan bir verginin iadesi talep edilemez. İhracatçı yalnızca kendi ihracat giderlerine (nakliye, gümrük vb.) ait KDV'nin iadesini isteyebilir.

3 aylık ihracat süresi kaçırılırsa ne olur?

Tecil edilen KDV, gecikme zammıyla birlikte imalatçıdan tahsil edilir. Sürenin bitiminden itibaren 15 gün içinde vergi dairesine dilekçeyle ek süre talep edilebilir; bu süre kaçırılırsa talep değerlendirilmez.

ÖTV'li ürünlerde KDV iadesi nasıl işler?

ÖTV'ye isabet eden KDV kısmı nakden/mahsuben iadeye konu edilmez; bu kısım en erken ihracatın gerçekleştiği dönemde 107 nolu satırdan indirim yoluyla giderilir.

İhraç kayıtlı satış yapan imalatçı 5 puan indirimden faydalanır mı?

Doğrudan faydalanamaz. Ancak dış ticaret sermaye şirketi veya sektörel dış ticaret şirketi üzerinden, geçerli bir aracılı ihracat sözleşmesiyle yapılan ihracatta dolaylı olarak faydalanabilir.

KDV iade talebini ne zamana kadar yapabilirim?

İşlemin gerçekleştiği dönemi izleyen 2. takvim yılının sonuna kadar. Örneğin 2026'da yapılan bir satış için talep, 31.12.2027'ye kadar yapılabilir.

Mükellef Kontrol Listesi

İhraç kayıtlı satış yapmadan önce şunları kontrol edin:

Sanayi sicil belgesi (veya çiftçi/gıda işletmesi kayıt belgesi) güncel mi?
Meslek odası üyeliği ve vergi dairesine bildirim yapıldı mı?
Fatura "İHRAÇ KAYITLI" tipinde ve doğru işlem koduyla (701/702/703/704) kesiliyor mu?
Faturada yasal not ("11/1-c maddesi gereğince KDV tahsil edilmemiştir") yer alıyor mu?
KDV beyannamesinde 701 kodlu satırda bildirim yapılacak mı?
3 aylık ihracat süresini takip edecek bir sisteminiz var mı?
GÇB ve ihracat faturası arşivleme süreciniz net mi?
ÖTV'li ürün varsa, iade/indirim ayrımını doğru yapıyor musunuz?

        Sonuç: İhraç kayıtlı satış, doğru yürütüldüğünde hem üretici hem ihracatçı için önemli bir vergi avantajıdır. Ancak şekil şartlarının fazlalığı ve sürekli değişen mevzuat, sürecin bir mali müşavir eşliğinde takip edilmesini gerektirir.
      