Amortisman Nedir?
Amortisman; bir sabit kıymetin ilk edinme maliyetinin, ekonomik ömrü boyunca sistemli bir şekilde giderleştirilmesi sürecidir. Amaç; varlığın kullanım süresi ile giderin uyumlu dağılımını sağlamaktır.
Faydalı Ömür Yaklaşımı
- Her sabit kıymet için mevzuatta belirlenen faydalı ömür dikkate alınır.
- Örneğin; binek araç, bilgisayar, makine, bina için farklı yıl ve oranlar söz konusudur.
- Amortisman, mali tabloların gerçeğe uygun sunumuna katkı sağlar.
Amortisman Yöntemlerine Kısa Bakış
| Yöntem | Özellik | Kısa Açıklama |
|---|---|---|
| Normal (Eşit Tutar) | Her yıl eşit tutar gider | Maliyet / faydalı ömür formülü ile hesaplanır. |
| Azalan Bakiyeler | İlk yıllarda daha yüksek gider | Vergi mevzuatında izin verilen oranlarla uygulanır. |
| Üretim Miktarı | Kullanıma göre gider | Üretim veya kullanım kapasitesine bağlı amortisman. |
Enflasyon Muhasebesi ile Bağlantı
Enflasyon düzeltmesinde; sabit kıymetlerin tarihi maliyetleri, raporlama dönemindeki satın alma gücüne taşınır. Bu durumda, hem bilançodaki sabit kıymet tutarları hem de birikmiş amortismanlar enflasyona göre düzeltilir.
- Sabit kıymetler parasal olmayan kalemdir ve düzeltmeye tabidir.
- Düzeltme sonrası ortaya çıkan farklar öz kaynak kalemleriyle ilişkilendirilebilir.
- Enflasyon düzeltmesi; vergi matrahı, geçmiş yıl kârı ve dağıtılabilir kâr üzerinde etki yaratabilir.
Enflasyon muhasebesi dönemlerinde, amortisman hesaplamalarının ve sabit kıymet tablolarının
daha dikkatli hazırlanması gerekir; çünkü düzeltme farkları mali analizleri doğrudan etkiler.
Adem Yılmaz ile Bağlanın